على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3454

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

مىكند و اعتراف مىنمايد و راست مىگويد و اعتراف بگناه خود مىكند و آنكه قبول مىكند راستى گفتار ديگرى را نسبت به خود پس از آنكه انكار كرده بود . و مقر شدن : اقرار كردن و اعتراف نمودن . مقرأ ( moqra ' ) و ( maqra ' ) ا . ع . نام شهرى در يمن كه كان عقيق در آنجا مىباشد . مقراء ( meqr ' ) ص . ع . رجل مقراء للضيف : مرد بسيار پذيرايى كنندهء ميهمان . و كذلك : امراة مقراء . مقراة ( maqr t ) ا . ع . گرد آمد نگاه آب و يا آب باران . و نام موضعى . مقراة ( meqr t ) ص . ع . امراة مقراة للضيف : زن بسيار ميهمان‌نواز . مقراة ( meqr t ) ا . ع . واحد مقرى يعنى يك كاسه بزرك . ج : مقارى . مقرأة ( moqarra'at ) ا . ع . زنى كه انقضاى ايام حيض آن را انتظار كشند . مقراص ( meqr s ) ا . ع . كارد سر كج . مقراض ( meqr z ) ا . ع . كازود و كارد و هما مقراضان . ج : مقاريض . مقراض ( meqr z ) ا . پ . مأخوذ از تازى - ابزارى آهنين و مركب از دو تيغه برنده كه بواسطه ميخ يا پيچى آن دو تيغه روى هم قرار مىگيرند و هر چيز جامدى را باعانت آن مىبرند و كازود و برنس و برنيش نيز گويند . و مقراض بر سر كس راندن : تملق كردن و نوازش نمودن . و مقراض شتر : قسمى از مقراض كه تيغه‌هاى آن كج باشد . و مقراض شمع : گل‌گير . مقراضه ( meqr ze ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نوعى از پيكان تير كه دو شاخه باشد . و نوعى از حلوا . مقراضى ( meqr zi ) ص . پ . مأخوذ از تازى - چيزى كه با كازود به خوبى آن را قطع كرده باشند . مقراع ( meqr ' ) ا . ع . چكشى كه بدان سنك شكنند . و ماده شترى كه در اولين بارى كه گشن بوى نزديكى مىكند باردار مىگردد . مقرب ( maqrab ) ا . ع . راه كوتاه . ج : مقارب . مقرب ( moqrab ) ص . ع . اسبى كه براى عزت . شرف خود پيوسته نزديك خود دارند . و ماديانى كه نزديك خود دارند تا گشن بدنژاد بر وى نجهد . و شتر تنگ بر بسته جهة سوارى . مقرب ( moqreb ) ص . ع . زن نزديك بزاييدن رسيده . ج : مقارب و مقاريب . و كذلك الفرس و الشاة و لا يقال للناقة . مقرب ( moqarrab ) ص . ع . نزديك شده و اجازه به نزديكى داده شده . مقرب ( moqarrab ) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - نزديك شده و آنكه داراى نسبت نزديك شده باشد و آنكه بوى اجازهء دخول داده شده باشد . ج : مقربان . و مقرب الخدمة و يا مقرب خدمت : نوكر محرم كه طرف اعتماد باشد . مقرب ( moqarreb ) ص . ع . قربانى كننده . مقربان ( moqarrab n ) پ . ج . مقرب . و مقربان آلهى : كسانى كه نزديك به خدا شده و محبوب خدا باشند . و مقربان حضرت : خويشان پادشاه و نزديكان آن . مقربة ( maqrabat ) ا . ع . راه كوتاه . ج : مقارب و مقاريب . مقربة ( maqrabat ) و ( maqrebat ) و ( maqrobat ) ا . ع . خويشى و نزديكى . مقربة ( moqrabat ) ا . ع . اسبى كه براى شرف و عزت خود پيوسته نزديك خود دارند . مقربون ( moqarrabun ) و مقربين ( moqarrabin ) ا . پ . مأخوذ از تازى - ملائكه كروبين . و خويشان و نزديكان پادشاه . مقرة ( maqarrat ) ا . ع . بلغت يمن : حوض خرد . و سبوى خرد . مقرتب ( moqartab ) ا . ع . مرد بد غذا . مقرح ( moqreh ) ص . ع . ستور تمام دندان . ج : مقاريح . مقرح ( moqarreh ) ص . پ . مأخوذ از تازى - كاوى و منفط . مقرحات ( moqarreh t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - منفطات و داروهايى كه جهة حصول طاول و نفاطه استعمال مىنمايند . مقرحة ( moqarrahat ) ا - ص . ع . اول بارى كه خرما رطب مىگردد . و شترى كه دهن وى آبله‌ريزه برآورده و بدان جهة لفچه‌هاى آن فروهشته گردد . مقردح ( moqardah ) ا . ع . اسبى كه در ميدان رهان پس از اسب دهم آيد . مقرر ( moqarrar ) ص . ع . قرار يافته و ثبات ورزيده و برقرار شده . مقرر ( moqarrar ) ص - م - ف . پ . مأخوذ از تازى - برپا و برقرار و ثابت و معين و قرارداد و قرار داده شده و قرار گرفته و بندو بست شده . و محقق گشتة و بيشك و شبهه . و حسب المقرر : بنا بر قرارداد . و وجه مقرر : باج و خراج و ماليات . و مقرر شدن : برقرار شدن و برپا شدن و حكم شدن . و مقرر كردن : برقرار كردن و معين كردن و حكم كردن و ثابت نمودن و برپا كردن . مقرر ( moqarrer ) ص . پ .